Puntland oo Xiriirka u Jareysa DFKMG haddii Baarlamaanku Ansixiyo Sharciga Batroolka Soomaaliya"
Warkii 21-Aug-2007 iyo Qormadii: Sahra M Cali
Dowlad Goboleedka Puntland ma aqoonsan doonto Sharciga la rabo in loo saameeyo Batroolka Soomaaliya, sidaas waxaa lagu caddeeyey waraysi ay Reuters la yeelatay Madaxweynaha Dawlad Goboleedka Puntland, Cadde Muuse iyo Xasan Cusmaan Maxamuud oo ah madaxa waaxda macdanta iyo tamarta ee Puntland.
Gen. Cadde Muuse: Ma jebiney doono ballantii aan hore ula galay Shirkadaha Shidaalka... Puntland iyada ayaa leh maamulidda khayraadkeeda....Xasan Aloore: "Geeddi ololayntiisu waa sharci darro, waxaana xiriirka u jari doonaa dawladda (FKMG) haddii baarlamaanku ansixiyo sharciga hordhaca ah "Draft" ee Batroolka"... "Sharciga Batroolka Soomaaliya ee la sheegay in laga ansixinayo Baarlamaanka lagama yaqaan halkan, sidaas daraadeed waxba kama khuseeyo Puntland haba yaraatee."
Janaraal Cadde Muuse: "Puntland iyo khayraadkeeda ugu horayn anagaa iska leh, waana garanaynaa tallaabooyinka ku haboon ee aan qaadi karno ee dhanka ka ah anxisinta soo socota ee sharciga kaas oo naga xayuubinaya xuquuqdayada,"
Dowlad Goboleedka Puntland ma aqoonsan doonto Sharciga la rabo in loo saameeyo Batroolka Soomaaliya kaas oo baabinaya heshiisyadii shidaalka ee la saxiixday wixii ka dambeeyey 1990, sidaas waxaa yiri madaxda ugu sareysa Puntland, sida ay soo werisey Reuters.
In badan oo ka mid ah dadka siyaasadda odorosa waxay filayaan in baarlamaanka Kumeel-gaarka ah uu maalmaha soo socda ansixin doono sharcigaas-- oo loo arko in uu ka soo maaxdey ra'iisul wasaaraha (DFKMG) Cali Maxamed Geedi.
Madaxweynaha Puntland Cadde Muuse waxa uu waraysi uu xilli dambe oo Axadii (Aug 19, 2007) siiyey Reuters ku sheegay in maamulkiisu uu dhinacooda ka qorshaynayo in uu dhaqan geliyo sharci aqbalaya heshiisyadaas hore.
Puntland waxa ay sannadkii 2005 heshiis macdan iyo shidaal baaris lagu samayanyo gobolka la gashay shirkadda reer Australia ee Range Resources, gobolkaas oo dadka cilmiga dhulka ee joolojiga yaqaan ay sheegeen in rajo weyn laga qabo uu ku fadhiyo shidaal ganacsi geli kara.
"Dawladda Federaalka Kumeel gaarka ah waa u ogolahay xuquuqdeeda laakiin marna haba-yaraate ma jebineyno ballantii aan la galay shirkadaha batroolka," ayuu Cadde Muuse telefoonka ugu sheegay Reuters isagoo joogey caasimadda Puntland ee Garoowe.
Waxa uu yiri: Puntland -- taas oo sannadkii 1998 noqotay dawlad goboleed aragtideedu tahay in ay ku biirto Federaalka Soomaaliya marka ay siyaasad ahaan Soomaaliya xashiso -- waxay diyaar u ahayd in ay qaniimadeeda (khayraadkeeda) la wadaagto Dawladda.
Laakiin (Cadde) Muuse, oo dhawr maalmood ku sugnaa Muqdisho oo ka qayb qaatay wadahadalo khaas ah oo ka dhacay aqalka madaxtooyada oo ku saabsanaa sharciga Batroolka, waxa uu markale ku adkaysstay in Puntland ay leedahay maamulidda khayraadkeeda.
"Puntland iyo khayraadkeeda ugu horayn anagaa iska leh, waana garanaynaa tallaabooyinka ku haboon ee aan qaadi karno ee dhanka ka ah anxisinta soo socota ee sharciga Batroolka kaas oo naga xayuubinaya xuquuqdayada," ayuu yiri Cadde Muuse, isagoo aan halkaas sii faahfaahin.
Saraakiisha ka tirsan Dawladda Federaalka kumeel gaarka ah isla markiiba lama heli karin si ay uga jawaabaan hadalkaas.
Laakiin Geeddi waxa uu toddobaadkii hore Reuters u sheegay in aan heshiis la saxiixan karin ka hor inta la dhaqan gelinayo sharciga cusub ee Batroolka, waxana uu shirkadaha shisheeye ku adkeeyey in ay heshiiska la geli karaan oo keliya dawladda Kumeel gaarka ah.
Shirkadda KuwaitEnergy oo Ganafka Ku Dhufatay Hadalkii Wasiirka Batroolka ee ahaa in 100% Shirkada Batroolka ay yeelan doonto Dawaladda Soomaaliya. Radio Australia ayaa waraysi la yeeshay Sarah Akbar &lataliyaha MDFKMG Dhegeyso
Soomaaliya ilaa hadda maleh kayd batrool oo la xaqiijiyey laakiin baaritaan ay wada fuliyeen Bangiga Adduunka iyo Qaramada Midoobey oo ay ku sameeyeen Bariga Qaarada Afrika 16 sano ka hor waxay Soomaaliya ka dhigeen dalka labaad ee ku xiga Suudaan oo laga rajayn karo in laga soo saaro Batrool.
Waraysi kale oo uu Reuters siiyey Xasan Cusmaan Maxamuud, madaxa waaxda macdanta iyo tamarta ee Puntland, waxa uu Geeddi ku eedeeyey in uu isku deyayo in uu si sharci darro ah u yeesho Batroolka Puntland.
"Geeddi ololayntiisu waa sharci darro, waxaana xiriirka u jari doonaa dawladda (FKMG) haddii baarlamaanku ansixiyo sharciga hordhaca ah "Draft" ee Batroolka," ayuu Xasan Cusmaan u sheegay Reuters .
"Baaritaanka Batroolka Puntland waxa uu soo socdey labadiis sano ee ugu dambeeyey, waana sii socon doonaa. Marka natiijo ka soo baxdo baaritaanka, ayaa markaas laga wada hadli doonaa wax-Soosaar Wadaagga." ayuu hadalka ku daray Xasan Cusmaan Maxamuud.
Xasan Cusmaan waxa kale oo uu diidey in uu aqbalo sharci-nimada Sharciga Batroolka Qaranka ee la soo jeediyey (ama la filayo in la ansixiyo).
"Sharciga Batroolka Soomaaliya ee la sheegay in laga ansixinayo Baarlamaanka lagama yaqaan halkan, sidaas daraadeed waxba kama khuseeyo Puntland haba yaraatee." ayuu yiri.
waxay intaas ku dartay: Saraakiisha ka tirsan gooni isu taagga Somaliland, oo deris la ah Puntland, weli wax jawaab ah kama bixin sharciga hordhaca ah ee batroolka, kaas oo shaki geliyey madaxbannaanida uu gobolku sheegtay iyo heshiiskii lala saxiixday shirkadda reer Koonfur Afrika ee Ophir.
Labada gobol waxaa la rumaysan yahay in ay ku fadhiyaan dhulka rajada weyn laga qabo oo juquraafi ahaan ama jooloji ahaan la ollogga ah jasiirada Carabta iyo kaydkeeda baaxada weyn ee Gacanka Cadan.
Sahra M Cali
Garowe
Info@afnugaal.com
IYO MAAKHIR MAAKHIRIYO
