26 May 2009 (14:05)
Codka Dhageeso
Dastuurka Puntland ay samaysteen Gobolada Waqooyi Bari, isla markaasna aan meesha lagu xusin Gobolada Sool, Sanaag iyo Cayn
Madaxweynaha Puntland Dr.Cabdiraxmaan Maxamed Faroole iyo Golihiisa Xukuumadda ayaa maanta u gudbiyey Golaha Wakiilada Dastuurka Cusub ee Puntland.
Bishan 24 teedi (24.05) ayaa Golaha xukuumadda Puntland ay ansixiyeen Dastuurka Cusub, waxa ayna isku raaceen in loo gudbiyo Golaha Wakiiladda si ay uga baaraan degaan isla markaas u ansixiyaan ama u diidaan.
Soo gudbinta maanta ayaa waxaa ka dhashey buuq iyo ismaandhaaf kadib markii lifaaq la socda dastuurka Puntland oo qeexaya xaaladda kala guurka ay ku caddahay in Puntland ay samaysteen Gobolada Waqooyi Bari, isla markaasna aan meesha lagu xusin Gobolada Sool, Sanaag iyo Cayn, waxaana xildhibaanada ka soo jeeda Goboladaas ay sheegeen in aysan ka mid ahayn Puntland sida uu qeexayo lifaaqa dastuurku, waxaa meesha ka dhashey buuq ay ku sigteen in Xildhibaandu gacanta isula tagaan.
Hadaba halkee ka yimi Magaca Waqooyi Bari?
Soomaaliya waxa ay ka koobneyd 18 Gobol markii uu bur burey haykalkii dawladnimo 1991-kii, Goboladii markaas dawladdu ka duntey kuma jirin magac la yiraahdo Waqooyi Bari, waxaase kamid ahaa Gobolka Waqooyi Galbeed, marka laga yimaado magaca Gobolka, waxaa meesha ka muuqdaa waa Jiho haddaan Tusaale u soo qaadano Magaalada Bosaso waxa ay xarun u ahayd Gobolka Bari, haddii jiho ahaan la eego Bosaso kuma taalo Jihada Bari ee waxa ay dhacdaa Jihada Waqooyiga Soomaaliya ama Waqooyi Bari..
Magaca ah Waqooyi Bari ka hor bur burkii Dawladdii Soomaaliyeed waxaa mar mar isticmaaali jirey Gobolka Sanaag, laakiin Siyaasiga Gen.Maxamed Abshir Muuse ayaa magacan arkey in uu ku haboonyahay in ay wada isticmaalaan Gobolada uu markaas hogaanka u hayey, Gen.Maxamed Abshir waxa uu markaas u isticmaaley Gobolada ay deganaayeen dadkii isir wadaaga ahaa ee markii danbe samaystey Puntland, waxaase la yaab lahayd sida uu markiiba Caalamka magacaas uga gaday isla markaasna u noqdey mid rasmi ah oo loo isticmaalo.
Hadaba Axdigii Puntland ee la ansixiyey 1998 bishii shanaad, kaas oo lagu dhisey magaca Puntland ayaa lagu qeexay in ay ku midoobeen Gobolada Waqooyi Bari, Sool Sanaag iyo Deegaanka Buuhoodle, waxaa muuqata in ay ka weecdeen ergooyinkii axdiga dhisaayey qaabkii uu u isticmaaley Jananku magaca oo ay ahayd in ay ku qeexaan in Puntland ay ku midoobeen Gobolada Bari,Nugaal,Mudug,Sool,Sanaag Bari iyo Deegaanka Buuhoodle, sababtuna waa mar aan weydiiyey mid kamid ahaa ragii la shaqeyn jirey Jananka 1992-dii, ayaa ii sheegay in Waqooyi Bari loola jeedo in ka badan Bari, Nugaal iyo Mudug waxaana uu dallad u yahay ayuu yiri inta isir wadaaga ah oo dhan.
Waana midda keentay sida muuqata in aan si gaar ah Gobol loo xusin sida, Bari, Karkaar, Nugaal, Mudug, ama Sool, Sanaag iyo Cayn, balse la isku wada yiri Waqooyi Bari.
Qaladka ku Jira Lifaaqa Dastuurka
Waa hubaal in ay ilduuf iyo deelqaaf uu yahay in la yiraahdo Puntland waxaa dhistey beelaha Waqooyi Bari mar haddii axdigii ugu horeeyay sidaas si kaduwan loogu qeexay, mar haddii dadku jiho ahaan in loola jeedo magacan ee awalba aanu ahayn mid jirey aysan ku baraarugsanayn, waxaana xukuumadda la gudboon in ay dib u saxdo, raali gelina ka bixiso.
Xildhibaanada Baarlamaanka Puntland
Xildhibaanadda buuqa iyo bulxanka ka keenay haddii aysan nidaamka jiho eegin ama magacu sida uu ku baxay, waxay ahayd in ay ka codsadaan in loo qeexo, waxaan filayaa Dr.Cabdi Xassan waa qoraa aad u yaqaana sooyaalka siyaasadeed ee Soomaalida, Shalay mar uu waraysi siiyey Horseed Media sidaas ayuu u dhigey qoraal ahaanse waxaan ku darney Sool, Sanaag Bari iyo Cayn sababtuna waxa aan ka raacney ujeedada Wasiirka.
Xildhibaanada ayaa sii wadan doona eegista Dastuurka cusub ayagoo dooda ka yeelan doona dastuurkan marka ay dhameeyaan akhrintiisa.
Dastuurkan ayaa ah mid muhiim u ah Puntland isla markaana ka saari kara nidaamkii qabiilka oo u furi kara nidaamka shacabku wax doorto.
Xigasho; Horseedmedia





